home

Architectuur in nijmegen oost

Een wandeling door de tijd tussen 1880 en 1940…

Art Nouveau of Jugendstil

De bloeitijd van de Art Nouveau , oftewel de Nieuwe Kunst duurde maar kort. De stijl begon in 1898 en was 10 jaar later alweer voorbij. De gevel werd opgetrokken in (felrode) baksteen, met aan de basis een wit gepleisterde plint. De opzet was vaak asymmetrisch. Torentjes, erkers, balkons, alle onderdelen waren rijk gedecoreerd. Deze ornamenten waren eerst vooral gebaseerd op natuurlijke vormen uit de planten- en dierenwereld. Al na een paar jaar werden de gebogen, organische lijnen strakker en de versieringen geometrisch. De stijl is voornamelijk terug te vinden in villa’s en herenhuizen, maar ook in enkele winkels zijn fraaie details bewaard gebleven.

De voordeur: met gietijzeren rooster, versierd met gebogen, organische lijnen of het typische zweepslagmotief. Een messing brievenbus, voorzien van een voor die tijd kenmerkend lettertype.

Vensters: een cirkelvormige begrensde raampartij, soms geaccentueerd door een rand baksteen in een afstekende kleur. Of een segmentboog van baksteen met in het midden en aan de zijkanten natuurstenen blokken in bijzondere, hoekige vormen. Meest in het oog springen de prachtige glas-in-lood ramen met florale of aan de dierenwereld ontleende voorstellingen.

Tuin- en balkonhekken van gietijzer. Alles rijkelijk versierd, o.a. met het zweepslagmotief, later ook met geometrische vormen.

De belettering: huisnummers in zwierige vormen, gehakt in natuurstenen blokken boven de deur of hoog in de gevel. Een kenmerkend lettertype op huisnummerbordjes. In een enkel geval is tekst op een gevel of winkelruit bewaard gebleven. Kijk voor voorbeelden van lettertypes ook op bouwtekeningen van Art Nouveau panden via Nijmegen archief > digitale balie > bouwarchief > adres en huisnummer > tek

Tegeltableaus: openbare gebouwen, privéwoningen en winkels versierden hun puien soms met beschilderde, geglazuurde tegels. Afgebeeld werden vooral bloemen, namen of voorstellingen, die de nering en naam van de zaak betroffen. Fraaie voorbeelden zijn in oost bewaard gebleven.